Krótki okres działalności nie musi wykluczać możliwości skorzystania z faktoringu. W tym modelu finansowania znaczenie ma nie tylko historia przedsiębiorstwa, ale również jakość należności, wiarygodność odbiorców oraz dokumentacja potwierdzająca sprzedaż. Młoda firma powinna prowadzić sprzedaż z odroczonym terminem płatności i posiadać wierzytelności wynikające z dostarczonych towarów lub wykonanych usług. W faktoringu należnościowym podstawą finansowania jest istniejąca wierzytelność handlowa, a nie planowane zamówienie czy prognoza przyszłych przychodów.
Faktoring jest związany z należnościami handlowymi, dlatego ocena nie ogranicza się do sytuacji przedsiębiorstwa ubiegającego się o finansowanie. Znaczenie mają również odbiorcy zobowiązani do zapłaty faktur oraz jakość samych wierzytelności. Młoda firma może nie posiadać kilkuletnich sprawozdań finansowych ani długiej historii działalności, ale może współpracować z odbiorcami o dobrej historii płatniczej i regularnie wystawiać prawidłowo udokumentowane faktury. Krótki staż pozostaje wtedy jednym z elementów analizy, ale nie musi sam w sobie przesądzać o odmowie finansowania.
Nie oznacza to jednak, że współpraca z dużym lub rozpoznawalnym kontrahentem automatycznie wystarczy do uzyskania limitu faktoringowego. Ocenie podlegają konkretne należności, ich wartość, terminy płatności, aktualne saldo oraz dotychczasowy przebieg rozliczeń. Znaczenie ma również to, czy część należności nie jest już przeterminowana, czy pojawiały się korekty lub częściowe wpłaty oraz czy wierzytelności nie są przedmiotem sporu.
W zależności od rodzaju transakcji faktor może oczekiwać także dokumentów pozwalających potwierdzić istnienie i podstawę wierzytelności. Zakres wymaganej dokumentacji zależy od charakteru sprzedaży oraz warunków konkretnej oferty.
W standardowym przebiegu faktoringu rozliczenie finansowanej wierzytelności następuje poprzez płatność dokonaną przez odbiorcę. Z tego względu jakość portfela kontrahentów ma bezpośrednie znaczenie dla oceny możliwości finansowania. Analiza może obejmować dotychczasową terminowość płatności, wartość otwartych należności, liczbę faktur pozostających do zapłaty, występujące opóźnienia, długość współpracy oraz udział poszczególnych odbiorców w sprzedaży.
Samo określenie kontrahenta jako stałego lub sprawdzonego nie zastępuje danych dotyczących rzeczywistych rozliczeń. Większe znaczenie ma historia pokazująca, czy odbiorca reguluje należności w uzgodnionych terminach i jak wygląda aktualna ekspozycja wobec niego.
Istotna jest również koncentracja sprzedaży. Jeżeli znaczna część należności pochodzi od jednego odbiorcy, przepływy pieniężne przedsiębiorstwa są w większym stopniu zależne od terminowości jego płatności. Wysoka koncentracja nie musi wykluczać faktoringu, ale zwiększa znaczenie analizy konkretnego kontrahenta i wartości ekspozycji wobec niego. Dla młodej firmy uzależnionej od jednego dużego klienta opóźnienie lub brak zapłaty może mieć większy wpływ na płynność niż w przedsiębiorstwie posiadającym bardziej rozproszony portfel odbiorców.
Faktoring nie opiera się wyłącznie na kondycji faktoranta, ale sytuacja finansowa przedsiębiorstwa nadal pozostaje częścią oceny. Młoda firma nie dysponuje wieloletnią historią finansową, może jednak przedstawić aktualne dane obejmujące okres od rozpoczęcia działalności. Znaczenie mają również informacje pozwalające zrozumieć model biznesowy przedsiębiorstwa: sposób powstawania sprzedaży, terminy wystawiania faktur, długość terminów płatności oraz przyczyny zapotrzebowania na kapitał obrotowy.
Zakres wymaganych danych i dokumentów zależy od konkretnej oferty oraz rodzaju faktoringu. W przypadku rozwiązań przeznaczonych dla nowych firm znaczenie może mieć również sposób prowadzenia księgowości. Warunki finansowania są ustalane indywidualnie i zależą od oceny przedsiębiorstwa, kontrahentów oraz przedstawionych wierzytelności.
Sytuacja faktoranta ma szczególne znaczenie przy faktoringu z regresem. W tym wariancie faktor finansuje należność, ale nie przejmuje ryzyka niewypłacalności odbiorcy. Jeżeli kontrahent nie ureguluje należności w terminach wynikających z umowy, może dojść do regresu i konieczności rozliczenia przez faktoranta wypłaconych wcześniej środków.
Dla młodego przedsiębiorstwa może to oznaczać dodatkowe zapotrzebowanie na gotówkę właśnie w sytuacji, w której odbiorca nie zapłacił faktury. Im większa wartość należności oraz koncentracja sprzedaży na jednym kontrahencie, tym większe może być znaczenie tego ryzyka dla przepływów pieniężnych firmy.
W faktoringu pełnym faktor przejmuje natomiast ryzyko niewypłacalności kontrahentów w zakresie określonym w umowie. Nie oznacza to ochrony przed każdą możliwą przyczyną braku zapłaty ani automatycznego objęcia ochroną każdej wierzytelności. Zakres odpowiedzialności oraz warunki finansowania wynikają z konkretnej umowy faktoringowej.
Wybór wariantu faktoringu nie powinien więc opierać się wyłącznie na koszcie. Znaczenie mają również struktura odbiorców, koncentracja sprzedaży, wartość pojedynczych należności oraz możliwe konsekwencje braku zapłaty dla przepływów pieniężnych przedsiębiorstwa.
Przed rozpoczęciem analizy warto zadbać przede wszystkim o aktualność i spójność danych dotyczących należności. Przydatne będą w szczególności:
Dane powinny odpowiadać rzeczywistemu stanowi rozrachunków i być zgodne z systemem finansowo-księgowym. Rozbieżności pomiędzy fakturami, saldami i informacjami o płatnościach mogą wymagać dodatkowego wyjaśnienia przed podjęciem decyzji o finansowaniu.
Samo uporządkowanie dokumentacji nie gwarantuje uzyskania limitu faktoringowego. Ułatwia jednak ocenę rzeczywistej jakości portfela należności i sytuacji przedsiębiorstwa.
Sam krótki okres działalności nie przesądza o dostępności faktoringu. Znaczenie ma przede wszystkim to, czy przedsiębiorstwo generuje należności możliwe do finansowania, z kim prowadzi sprzedaż, jak wyglądają dotychczasowe rozliczenia oraz jaka jest struktura portfela odbiorców.
W przypadku faktoringu z regresem istotne jest dodatkowo ryzyko związane z koniecznością rozliczenia finansowania, jeżeli odbiorca nie zapłaci należności. Przy faktoringu pełnym należy z kolei uwzględnić zakres przejmowanego ryzyka i warunki ochrony.
Młoda firma może więc skorzystać z faktoringu, ale ostateczna decyzja, dostępny limit i zakres usługi zależą od indywidualnej oceny przedsiębiorstwa, kontrahentów oraz przedstawionych wierzytelności.