Regres w faktoringu określa, kto ponosi konsekwencje finansowe niewypłacalności kontrahenta. To podstawowy element odróżniający faktoring niepełny od faktoringu pełnego. Wpływa na zakres odpowiedzialności przedsiębiorcy, sposób rozliczenia niezapłaconej należności, koszt faktoringu oraz poziom ryzyka pozostającego po stronie firmy.
W faktoringu z regresem faktor finansuje wierzytelność wynikającą z wystawionej faktury, ale nie przejmuje ryzyka niewypłacalności odbiorcy. Jeżeli kontrahent nie dokona zapłaty w dodatkowym terminie określonym w umowie faktoringowej, faktorant jest zobowiązany do zwrotu wypłaconej zaliczki. W faktoringu bez regresu, nazywanym także faktoringiem pełnym, ryzyko niewypłacalności kontrahentów objętych umową przejmuje faktor.
Mechanizm faktoringu rozpoczyna się od sprzedaży towaru lub wykonania usługi z odroczonym terminem płatności. Po wystawieniu faktury przedsiębiorca przekazuje informację o należności firmie faktoringowej, a faktor wypłaca zaliczkę odpowiadającą ustalonej części wartości faktury. Dzięki temu przedsiębiorstwo nie musi czekać na przelew od kontrahenta do końca terminu płatności.
Faktoring jest więc formą finansowania opartą na wierzytelnościach handlowych. Pozwala wcześniej uzyskać środki, które bez tej usługi pozostałyby zamrożone w nieopłaconych fakturach. Mogą one zostać przeznaczone na regulowanie zobowiązań, zakup materiałów lub realizację kolejnych zamówień.
W faktoringu z regresem wypłata zaliczki nie oznacza jednak, że firma faktoringowa definitywnie przejmuje ryzyko braku zapłaty. KUKE Finance wskazuje, że obowiązek zwrotu zaliczki powstaje w razie braku płatności w dodatkowym terminie liczonym od daty płatności faktury i ustalonym w umowie. Dokładny moment oraz sposób rozliczenia należności zależą zatem od warunków konkretnej współpracy.
Faktoring z regresem jest określany również jako faktoring niepełny. Jego głównym celem jest skrócenie czasu oczekiwania na pieniądze z faktur. Przedsiębiorca może szybciej wykorzystać należne środki, mimo że kontrahent korzysta z odroczonego terminu płatności.
Mechanizm można przedstawić na uproszczonym przykładzie. Przedsiębiorstwo wystawia fakturę o wartości 100 tys. zł i przekazuje ją do finansowania. Przy zaliczce wynoszącej 90% wartości faktury faktor wypłaca 90 tys. zł. Jeżeli kontrahent zapłaci, transakcja zostaje rozliczona zgodnie z umową. Jeżeli należność nie zostanie uregulowana również w dodatkowym terminie, faktorant musi zwrócić wypłaconą zaliczkę.
Faktoring z regresem może więc poprawić bieżącą płynność finansową, ale nie usuwa ryzyka niewypłacalności kontrahenta. Firma uzyskuje wcześniejszy dostęp do gotówki, a jednocześnie powinna zachować zdolność do rozliczenia się z faktorem w razie braku zapłaty. Ta forma faktoringu może odpowiadać przedsiębiorstwom prowadzącym sprzedaż z odroczonym terminem płatności do stałej i sprawdzonej grupy odbiorców. Nie zastępuje jednak weryfikacji kontrahentów ani monitorowania terminowości ich płatności.
Faktoring bez regresu, określany również jako faktoring pełny, łączy finansowanie należności z przejęciem przez faktora ryzyka niewypłacalności kontrahentów objętych umową. Po przekazaniu faktury przedsiębiorca otrzymuje zaliczkę wynoszącą nawet do 90% jej wartości. Jeżeli objęty umową kontrahent nie zapłaci z powodu niewypłacalności, faktorant nie zwraca wypłaconej kwoty. Konsekwencje finansowe przejmuje faktor. Nie oznacza to jednak, że ochrona automatycznie obejmuje każdą fakturę i każdą przyczynę braku zapłaty. Zakres przejętego ryzyka wynika z umowy faktoringowej.
Oprócz przejęcia ryzyka faktor zajmuje się również monitorowaniem spływu należności. Faktoring pełny może mieć znaczenie dla firm zwiększających sprzedaż, rozpoczynających współpracę z nowymi odbiorcami lub chcących ograniczyć wpływ niewypłacalności kontrahenta na własne przepływy finansowe.
Zarówno faktoring z regresem, jak i faktoring bez regresu pozwalają wcześniej uzyskać środki z wystawionej faktury. Różnica ujawnia się wtedy, gdy kontrahent nie reguluje zobowiązania.
W faktoringu niepełnym wypłacona wcześniej zaliczka może podlegać zwrotowi. Firma powinna więc uwzględniać możliwość regresu przy planowaniu przepływów pieniężnych. Znaczenie tego ryzyka rośnie wraz z wartością finansowanych należności i koncentracją sprzedaży. Jeżeli jeden odbiorca odpowiada za dużą część obrotów, brak zapłaty może oznaczać konieczność rozliczenia z faktorem znacznej kwoty.
Zakres ryzyka wpływa również na cenę usługi. KUKE Finance wskazuje, że faktoring niepełny jest tańszy od faktoringu pełnego. Wynika to z odmiennego zakresu odpowiedzialności faktora. W faktoringu pełnym firma faktoringowa nie tylko finansuje należność i monitoruje jej spłatę, lecz także przejmuje ryzyko niewypłacalności kontrahenta objętego umową.
Porównanie ofert nie powinno zatem ograniczać się do wysokości prowizji. Niższy koszt faktoringu z regresem oznacza pozostawienie ryzyka po stronie przedsiębiorcy. Wyższy koszt faktoringu pełnego należy oceniać razem z zakresem ochrony przed niewypłacalnością odbiorcy.
Wybór rodzaju faktoringu powinien zależeć od celu finansowania, jakości portfela odbiorców oraz zdolności przedsiębiorstwa do poniesienia skutków braku zapłaty.
Faktoring z regresem może być uzasadniony, gdy firma potrzebuje przede wszystkim szybkiego dostępu do środków z faktur, współpracuje ze sprawdzonymi kontrahentami i jest w stanie pokryć ewentualny regres. Znaczenie mają regularna weryfikacja kontrahentów, monitoring należności oraz ocena udziału poszczególnych odbiorców w sprzedaży.
Faktoring bez regresu może być bardziej odpowiedni, gdy niewypłacalność kontrahenta mogłaby istotnie obciążyć płynność przedsiębiorstwa. Dotyczy to między innymi współpracy z nowymi odbiorcami, kontraktów o dużej wartości oraz sprzedaży skoncentrowanej na niewielkiej liczbie klientów.
Przed podjęciem decyzji przedsiębiorstwo powinno przeanalizować:
Warunki mogą być ustalane indywidualnie, dlatego opis rodzaju faktoringu nie zastępuje analizy konkretnej umowy.
Regres decyduje o tym, kto ponosi konsekwencje niewypłacalności kontrahenta. W faktoringu niepełnym ryzyko braku zapłaty pozostaje po stronie faktoranta, natomiast w faktoringu pełnym przejmuje je faktor w zakresie wynikającym z umowy. Koszt usługi powinien być więc oceniany razem z zakresem ryzyka pozostającego po stronie firmy.