Jak oferować zagranicznym odbiorcom dłuższe terminy płatności bez utraty płynności?

23.10.2026
Dłuższe terminy płatności dla zagranicznych odbiorców

Dłuższy termin płatności może być ważnym argumentem w negocjacjach z zagranicznym odbiorcą. Dla kontrahenta oznacza większą swobodę w zarządzaniu własnym kapitałem, a przedsiębiorcy może ułatwić zwiększenie sprzedaży i poprawić konkurencyjność oferty. Z punktu widzenia sprzedającego faktura z odroczonym terminem płatności oznacza jednak, że gotówka pozostaje przez kolejne tygodnie lub miesiące w należnościach.

Dlatego decyzja o wydłużeniu terminu płatności nie powinna sprowadzać się wyłącznie do liczby dni wskazanej na fakturze. Równie ważne jest ustalenie maksymalnej wartości kredytu kupieckiego, wpływu nowych warunków płatności na płynność finansową firmy oraz sposobu finansowania okresu oczekiwania na zapłatę.

Jak ustalić, komu można zaoferować dłuższy termin płatności?

Warunki współpracy nie muszą być jednakowe dla wszystkich odbiorców. Dłuższy termin można uzależnić od historii płatniczej kontrahenta, wartości i częstotliwości zamówień oraz łącznej wartości należności pozostających do zapłaty. Przy nowej relacji przedsiębiorstwo może rozpocząć od bardziej zachowawczych warunków i zwiększać dostępny kredyt kupiecki wraz z kolejnymi terminowo uregulowanymi fakturami.

Znaczenie ma nie tylko wiarygodność dłużnika, ale również skala ryzyka po stronie wierzyciela. Termin 90 dni przy niewielkich, sporadycznych transakcjach może mieć zupełnie inny wpływ na płynność niż ten sam termin przy regularnych dostawach odpowiadających za znaczną część sprzedaży przedsiębiorstwa. Dlatego decyzję warto łączyć z ustaleniem maksymalnej wartości otwartych należności wobec jednego kontrahenta.

Dłuższy termin powinien mieć także uzasadnienie biznesowe. Może być elementem negocjacji pozwalającym zwiększyć wartość zamówień, wejść na nowy rynek albo utrzymać istotnego odbiorcę. Jeżeli wydłużone terminy płatności nie przynoszą przedsiębiorstwu dodatkowej korzyści, a jedynie zwiększają wartość kapitału zaangażowanego w należnościach, warto ponownie ocenić takie warunki.

Jak połączyć długi termin płatności z limitem kupieckim?

Sam termin płatności nie określa jeszcze całego ryzyka. Równie istotne jest to, ile faktur może pozostawać jednocześnie niezapłaconych. Limit kupiecki określa maksymalną ekspozycję przedsiębiorstwa na konkretnego odbiorcę i pozwala oddzielić czas na zapłatę od wartości udzielonego kredytu kupieckiego.

Firma może więc zaoferować kontrahentowi 60 czy 90 dni na uregulowanie faktury, a jednocześnie ustalić, że nowe dostawy będą realizowane tylko do określonego poziomu otwartych należności. Po wykorzystaniu limitu kolejne zamówienie może zostać uzależnione od zapłaty wcześniejszych faktur. Dzięki temu dłuższy termin nie prowadzi automatycznie do niekontrolowanego wzrostu należności.

Przy ustalaniu limitu warto uwzględnić przede wszystkim:

  • średnią i maksymalną wartość zamówień,
  • długość terminu płatności,
  • dotychczasową terminowość rozliczeń,
  • udział kontrahenta w całym portfelu należności,
  • kwotę, której brak mógłby spowodować problemy z płynnością finansową,
  • źródło finansowania okresu oczekiwania na zapłatę.

Czy termin płatności można dowolnie wydłużyć?

W przypadku transakcji objętych polską ustawą o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych 60 dni jest istotnym punktem odniesienia. W relacjach B2B termin zapłaty określony w umowie co do zasady nie powinien przekraczać 60 dni liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku potwierdzającego dostawę towaru albo wykonanie usługi. Dłuższy termin może być uzgodniony w określonych sytuacjach, jeżeli strony wyraźnie tak postanowią i nie jest to rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela. Gdy natomiast dłużnikiem jest duży przedsiębiorca, a wierzycielem MŚP, ustawa przewiduje maksymalny 60-dniowy termin płatności.

Przy kontrahencie zagranicznym trzeba jednak najpierw ustalić, jakie prawo reguluje daną umowę. Nie każdy kontrakt eksportowy będzie podlegał polskiej ustawie, dlatego maksymalnego terminu płatności nie należy przenosić automatycznie na każdą sprzedaż zagraniczną.

Jeżeli dłużnik nie reguluje należności w ustalonym terminie, w transakcjach objętych polskimi przepisami wierzycielowi mogą przysługiwać odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz – po spełnieniu ustawowych warunków – rekompensata za koszty odzyskiwania należności. Te uprawnienia ograniczają skutki opóźnienia, ale nie zastępują bieżącej gotówki potrzebnej przedsiębiorstwu do regulowania własnych zobowiązań.

Jak finansować sprzedaż z długim terminem płatności?

Jeżeli przedsiębiorstwo ma wystarczającą gotówkę, może samodzielnie finansować okres oczekiwania na płatność. Przy rosnącej sprzedaży oznacza to jednak coraz większe zaangażowanie własnego kapitału. Środki pozostające w fakturach nie mogą być w tym samym czasie przeznaczone na kolejne dostawy, zakup towarów czy regulowanie bieżących zobowiązań.

Jednym ze sposobów oddzielenia terminu oferowanego kontrahentowi od momentu, w którym sprzedający otrzymuje środki, jest faktoring. Po wystawieniu faktury spełniającej warunki finansowania należność może zostać zgłoszona faktorowi, a przedsiębiorstwo otrzymuje uzgodnioną część jej wartości wcześniej niż w terminie zapłaty wskazanym na fakturze.

Dzięki temu długi termin płatności może pozostać elementem warunków handlowych dla odbiorcy, podczas gdy przedsiębiorca uzyskuje szybszy dostęp do gotówki. Przy faktoringu pełnym finansowanie może być dodatkowo połączone z przejęciem przez faktora ryzyka niewypłacalności kontrahentów objętych ochroną, w zakresie określonym w umowie i przyznanych limitach.

Kiedy ponownie ocenić warunki płatności?

Raz ustalony termin nie powinien obowiązywać bez względu na późniejsze zachowanie odbiorcy. Wzrost wartości zamówień, coraz częstsze opóźnienia w płatnościach albo wykorzystanie całego limitu kupieckiego mogą szybko zwiększyć ekspozycję przedsiębiorstwa. Warunki płatności powinny więc zmieniać się wraz z rzeczywistym przebiegiem współpracy.

Sygnałem do ponownej oceny mogą być:

  • regularne przekraczanie ustalonego terminu zapłaty,
  • wzrost wartości niezapłaconych faktur,
  • wykorzystanie maksymalnego limitu kupieckiego,
  • pogorszenie dostępnych informacji o sytuacji finansowej kontrahenta,
  • nadmierny udział jednego odbiorcy w portfelu należności.

Reakcją nie musi być natychmiastowe zakończenie współpracy. Można skrócić termin płatności, ograniczyć limit, uzależnić kolejną dostawę od uregulowania wcześniejszych należności albo czasowo zmienić warunki sprzedaży.

Dłuższe terminy płatności mogą więc wspierać sprzedaż zagraniczną, jeżeli są elementem świadomej polityki kredytu kupieckiego. Połączenie odpowiedniego limitu, kontroli zachowania płatniczego odbiorcy i finansowania należności pozwala oferować kontrahentom elastyczne warunki bez równie dużego obciążania płynności finansowej przedsiębiorstwa.

Źródło: art. 5, art. 7 i art. 10 ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.